Fort Vechten

Veelgestelde vragen

  • Aanleiding voor nieuwe ontwikkelingen
    • Waarom veranderen er dingen op het fort?

      De Nieuwe Hollandse Waterlinie is belangrijk cultureel erfgoed. De overheid wil de linie goed beschermen en zichtbaar maken. Fort Vechten is een van de grootste en mooiste forten en ligt centraal. In de nationale plannen voor de Nieuwe Hollandse Waterlinie is het fort daarom aangewezen als dé plek voor Het Nationale Waterliniecentrum.
      Om verval van het fort op lange termijn te voorkomen is het noodzakelijk om bestaande gebouwen te verstevigen of te restaureren.
      Ook is het nodig om betere afspraken te maken om de natuur op het fort te beschermen, in het bijzonder de omstandigheden voor vleermuizen.
      Tot slot wil de eigenaar van het fort, Staatsbosbeheer, voor de komende 30 jaar gegarandeerd zien dat een particuliere partij het beheer en onderhoud voor zijn rekening neemt.
    • Wie wil dat?

      Het rijk wil de Nieuwe Hollandse Waterlinie als cultureel erfgoed behouden. De Provincie Utrecht heeft dit beleid overgenomen voor het gebied Rijnauwen-Vechten. Samen met de gemeente Bunnik, Staatsbosbeheer en het projectbureau Nieuwe Hollandse Waterlinie is zij initiatiefnemer voor de nieuwe ontwikkelingen op Fort Vechten.
    • Hoeveel geld gaat het kosten?

      In totaal is ongeveer 18 miljoen euro beschikbaar voor het fort. De helft van het bedrag is afkomstig van de provincie en de andere helft van rijk en Europa. Het grootste deel van het geld wordt besteed aan restauratie en versteviging van gebouwen en aan verbetering van de natuurwaarden. Het geld is ook toegekend voor een museum of bezoekerscentrum over de waterlinie.
  • Plannen en inspraak
    • Wat is de status van de plannen?

      De hoofdlijnen van de plannen voor Fort Vechten zijn bestuurlijk vastgelegd. Op basis van hiervan zijn de financiële bijdragen van alle partijen bepaald. Inmiddels wordt er hard gewerkt aan de uitwerking. Binnenkort gaat het nieuwe bestemmingsplan in procedure.

    • Komt er apart overleg met direct omwonenden?

      Ja, de projectpartners zullen omwonenden regelmatig bijpraten over de verdere uitwerking van het plan. In het geval er aspecten zijn die het directe belang van de omwonenden aangaat, zal zeker overleg met hen plaatsvinden
  • Nieuwe activiteiten op het fort
    • Hoeveel bezoekers trekt het fort in de nieuwe situatie?

      De verwachting is er tussen 75.000 en 80.000 bezoekers per jaar komen, met een maximum van 100.000.
    • Er komt een bezoekerscentrum, maar er is toch al een informatiecentrum op het fort?

      Het huidige informatiecentrum is altijd als tijdelijk bedoeld in afwachting van een definitief centrum. Het nieuwe Waterliniecentrum krijgt veel meer mogelijkheden.In het centrale deel kan het publiek zien hoe de Nieuwe Hollandse Waterlinie eruit zag en werkte. In verschillende belevingsclusters kan het publiek leren en ervaren hoe het er op de forten aan toeging.Ook de natuur en de vleermuizen krijgen aandacht.
    • Blijft het fort gratis toegankelijk?

      De buitenruimten van het fort blijven voor iedereen gratis toegankelijk. Alleen voor het museumdeel moet entree worden betaald. De nieuwe exploitant Nieuwland stelt de buitenruimte het gehele jaar open voor het publiek.
    • Blijven de kleinschaligheid en rust van het fort bestaan?

      Het karakter van het Fort blijft voor het overgrote deel in stand, dus kleinschalig. Door de komst van het Waterliniecentrum krijgt het Fort ook landelijke bekendheid en trekt daarmee bezoekers "van buiten". Het wordt zeker geen pretpark. Een goede planning en zonering van de activiteiten garandeert bescherming van ecologische waarden en rust.
    • Welke commerciële activiteiten mogen er komen?

      De toekomstige activiteiten zijn te vergelijken met de huidige. In de plannen is er ruimte voor horeca die bij het Waterliniecentrum past, cultuur- en kunstuitingen, museumwinkel, werkruimten voor ambachten, een galerie, ruimten voor maatschappelijke organisaties en verenigingen, vergader- en congresruimte, fietsverhuur, outdoor- en sportactiviteiten en een beperkt aantal evenementen. Daarnaast blijven bepaalde ruimtes te huur voor bruiloften of bedrijven.
    • Welke evenementen komen er?

      Er komt een mix van culturele evenementen, tentoonstellingen en podiumkunsten. Het gaat om 5 vaste en 2 eenmalige evenementen per jaar.
    • Krijgen omwonenden straks geluidoverlast van feesten en partijen?

      Er is geen sprake van toename van de geluidoverlast.
    • Wat is de Strook?

      In de loop van de jaren heeft de natuur het fort overgenomen, de bescherming daarvan heeft hoge prioriteit. In de beginperiode was het fort echter helemaal kaal en waren er alleen meidoornstruiken op het terrein. In een strook van 80 meter wordt deze situatie teruggebracht. De openheid van die strook maakt goed zichtbaar hoe immens groot het fort is en welke hoogteverschillen er zijn. Waardevolle bomen in de strook blijven staan. De richting van de strook is zo gekozen dat die niet verstorend is voor vleermuizen. De richting maakt het fort ook beter zichtbaar vanaf de A12.
    • Er komen belevingsroutes, wat zijn dat?

      Belevingsroutes zijn gemarkeerde routes op het terrein die iets vertellen over historie van de forten van de Waterlinie. Bezoekers kunnen beleven hoe het fort werd aangevallen en verdedigd, hoe het leven was op het fort, hoe de gebouwen in elkaar zitten etc. Er komen ook belevingsroutes over natuur en over aanwezige ondergrondse Romeinse historie.
  • Toekomstige exploitant
    • Wie is de toekomstige exploitant?

      Nieuwland is de nieuwe exploitant. Het is de moederorganisatie van de huidige exploitant, Stichting Werk aan de Linie. Deze stichting heeft veel betekend voor de ontwikkeling van het fort. Het is vooral haar verdienste dat Fort Vechten bekendheid heeft gekregen en dat er bij het fort passende activiteiten plaatsvinden. De Stichting heeft ook de nodige verbeteringen aan het fort aangebracht. Eigenlijk wordt de huidige lijn voortgezet en uitgebouwd.
    • Hoe is de exploitant geselecteerd?

      De initiatiefnemers Provincie Utrecht, Staatsbosbeheer, gemeente Bunnik en het projectbureau Nieuwe Hollandse Waterlinie willen op het fort een Nationaal Waterliniecentrum ontwikkelen, de gebouwen restaureren en verstevigen en de natuur beschermen. Deze zaken waren niet formeel geregeld. De exploitatie van het "nieuwe" fort vielen onder de Europese regels voor aanbesteding. Een aantal partijen heeft meegedaan en een plan ingediend. Via deze procedure heeft Nieuwland de exploitatie gekregen.
    • Welke beheerder komt er straks? Kan het ook een Van de Valk-fort worden?

      Welke beheerder er komt is niet bekend. Het is straks de uitkomst van een zorgvuldig aanbestedingsproces. Het gaat niet om een exploitant die veel kapitaal meeneemt. De investeringen worden voornamelijk door de overheidspartijen gedaan. Het gaat er vooral om wie de beste plannen indient op het gebied van duurzaam natuur beheer (vooral de zorg voor vleermuizen), van programma voor het Liniecentrum en de 'passendheid' van de commerciële activiteiten. Het concept van Van de Valk past niet in dit beeld.
    • Wie selecteert de plannen en op basis van welke criteria?

      Onder de verantwoordelijkheid van de Provincie Utrecht maakt een commissie, bestaande uit vertegenwoordigers van de initiatiefnemende partijen, de selectie. Zij wordt daarin bijgestaan door enkele specialisten.
      De eerste stap van de aanbesteding is een voorselectie. Gekeken wordt of een exploitant bijvoorbeeld voldoende goede ervaring heeft met vergelijkbare projecten. In stap twee mogen de geselecteerden plannen in dienen. Die moeten in eerste instantie voldoen aan een programma van eisen. Daarnaast zijn wensen geformuleerd die in de plannen van de exploitant tot uitdrukking moeten komen en waarvoor punten te verdienen zijn. Degene die het meeste punten scoort wint de aanbesteding.
    • Heeft de omgeving invloed op wie straks de beheerder wordt?

      De aanbesteding moet voldoen aan de Europese regels en is een formeel proces waarin de inschrijvers van absolute vertrouwelijkheid moeten kunnen uitgaan. Het is een proces van de opdrachtgevers en daarin is dus geen mogelijkheid voor inbreng van de omgeving of andere partijen.
    • Wat gebeurt er met de mensen die nu op het fort werken?

      Het Liniecentrum wordt opgezet als een zelfstandige werkmaatschappij onder Nieuwland Holding bv. In de offerte van Nieuwland heeft de organisatie aangegeven dat het personeel van de Stichting Werk aan de Linie wordt overgenomen.
    • Kunnen de huidige vrijwilligers er straks ook nog werken?

      De relaties met de vrijwilligersorganisaties worden gecontinueerd. De vrijwilligerspool kan zelfs worden uitgebreid met leden van de vrijwilligersorganisaties als IVN. Nieuwland zal samen met hen een vrijwilligersprogramma opzetten.
  • Natuur
    • Wat gaat er gebeuren om de natuur te beschermen?
       
      Op het terrein zijn gebieden aangewezen met specifieke biotopen. Er zijn eisen gesteld aan de activiteiten die er mogen plaatsvinden. Nieuwland heeft in een ecologisch beheerplan aangegeven hoe de verschillende gebieden gaan worden.
    • Welke extra bescherming is er voor vleermuizen?

      Er is flink geïnvesteerd in het verbeteren van de leefomstandigheden van vleermuizen in en rond de gebouwen. Enkele gebouwen zijn uitsluitend bestemd voor de vleermuizen. Op plekken buiten, waar de vleermuizen zwermroutes hebben, gaan eisen gelden ten aanzien van licht en geluid. Daarnaast heeft Nieuwland aangegeven een landelijk Vleermuizencentrum aan het programma te willen toevoegen. Daarvoor is een subsidieaanvraag ingediend bij het Europese LIFE+-programma, samen met de Zoogdiervereniging en Staatsbosbeheer. 

       
    • Hoe verhoudt de grotere hoeveelheid bezoekers zich met de bescherming van de natuurwaarden op het fort?

      Ten opzichte van de huidige exploitatie en de te verwachten groei aan bezoekers zal de bezoekersdruk niet fors toenemen. Daarnaast mogen er geen of weinig bezoekers komen in de gebieden waar de ecologie erg belangrijk is.
    • Worden er bomen gekapt?

      Bomen en struiken die met hun wortels de gebouwen sterk aantasten worden verwijderd, maar dat zullen er niet veel zijn. In een strook op het terrein zullen wel wat meer bomen gekapt worden, waardevolle bomen blijven staan. Deze strook wordt teruggebracht in oorspronkelijke staat zodat iedereen kan zien hoe het Fort er vroeger uitzag.
    • Worden er ook bomen gekapt om het fort vanaf de snelweg zichtbaar te maken?

      Bomen worden gekapt in relatie tot het voorgaande punt en dat heeft tevens als voordeel dat het Fort ook beter zichtbaar gaat worden vanaf de snelweg.
    • Waar komt komt de nieuwe parkeerplaats te liggen?

      De nieuwe parkeerplaats komt aan de rand van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) te liggen. Mogelijke natuurschade wordt hersteld of gecompenseerd. De huidige parkeerplaats komt te vervallen, deze ligt midden in de EHS.
  • Erfgoed / nieuwbouw op het fort
    • Hoe worden de gebouwen gerestaureerd?

      Veel gebouwen worden niet gerestaureerd maar geconsolideerd, ofwel voorzien van bouwkundige maatregelen om verder verval te voorkomen. Dit is ook nodig om de verblijfplaatsen van de vleermuizen te beschermen en de leefomstandigheden voor vleermuizen te verbeteren. Restauratie van gebouwen gebeurt met behoud van het huidige karakter. Ze gaan dus niet terug naar nieuwstaat.
    • Hoeveel ruimte wordt er bijgebouwd?

      Het Liniecentrum zal tussen de 500 en 600 m2 aan nieuwbouw omvatten en er komt een nieuwe loods op de plek waar ooit een dergelijk gebouw heeft gestaan. Bij de feestzaal komen er enkele ondergrondse commerciële ruimten bij.
    • Waar komen nieuwe gebouwen?

      Het Liniecentrum en eventuele andere nieuwbouw bij het Liniecentrum komen achter de gevel van de bomvrije kazernes. In het bestemmingsplan worden de overige locaties waar extra gebouwen mogelijk zijn, op kaart aangegeven.
    • Mag er wel bijgebouwd worden gelet op de cultuurhistorische waarden?

      Ja, mits dit op een verantwoorde wijze gebeurt, dus rekening houdend met de cultuurhistorische waarde. Dat kan betekenen dat de nieuwbouw 'verdekt' of ondergronds moet plaatsvinden.
    • Wat wordt uitgegraven?

      Achter de bomvrije kazerne wordt een stuk grond uitgegraven om in dat ontstane gat de nieuwbouw verdekt te kunnen realiseren.
  • Toegankelijkheid
  • Planning
  • Verkeer
    • Hoeveel verkeer komt er in de toekomst bij?

      Het fort trekt op dit moment circa 50.000 bezoekers per jaar. Dat aantal groeit naar mogelijk 75.000 á 80.000 per jaar. We gaan uit van een maximum aantal van 100.000 per jaar. De grootste verkeersdruk ontstaat bij een evenementen, net als nu ook het geval is. Om het verkeer in goede banen te leiden worden er diverse voorzieningen getroffen. Uit de monitoring van het verkeer bij een eerder evenement op het fort bleek dat het overgrote deel van de bezoekers in de drukste perioden met de fiets was gekomen.
    • Hoe wordt de toename van verkeer opgelost?

      De toegang tot het fort wordt verlegd. Bezoekers kunnen in de toekomst alleen parkeren op een nieuw parkeerterrein aan de Achterdijk, ter hoogte van de tunnel onder de A12. Op deze manier wordt de Marsdijk verkeersluw gemaakt. Deze bochtige en smalle weg wordt daardoor veel veiliger voor fietsers.
    • Via welke wegen gaat het verkeer rijden?

      De parallelweg langs de A12 wordt de nieuwe toegangsweg tot het fort. Er komt een kantverharding langs, zodat auto's elkaar makkelijk kunnen passeren. Via deze weg rijden de bezoekers naar het nieuwe parkeerterrein. Deze nieuwe aansluiting komt in 2011 gereed.
    • Waarom komt er een grote parkeerplaats aan de noordzijde?

      Deze plek ligt op de kortste afstand van de hoofdroute. De Marsdijk wordt daarmee veel rustiger en veiliger. De huidige parkeerplaats ligt middenin de Ecologische Hoofdstructuur, de nieuwe komt aan de rand te liggen. Het parkeren op het fort zelf sterk beperkt.